วิธีเช็คเบอร์โทรเข้าให้รู้ทัน ดูว่าเบอร์นั้นเป็นของใครแบบปลอดภัยกว่าเดิม
ทุกวันนี้เบอร์แปลกที่โทรเข้ามาไม่ได้เป็นแค่สายขายของหรือสายโฆษณาเหมือนเมื่อก่อนอีกแล้ว แต่หลายครั้งอาจเป็นจุดเริ่มของการหลอกลวง การขอข้อมูลส่วนตัว หรือการกดดันให้รีบตัดสินใจในเวลาไม่กี่นาที จึงไม่แปลกที่คนจำนวนมากเริ่มอยากรู้ว่า ถ้ามีเบอร์โทรเข้าแบบไม่คุ้น เราจะเช็กได้อย่างไรว่าเป็นใคร และควรเชื่อถือได้มากแค่ไหน สิ่งที่ต้องเข้าใจก่อนคือ การเช็คเบอร์โทรไม่ใช่การเปิดดูฐานข้อมูลลับแล้วเจอชื่อจริงของเจ้าของเบอร์ทุกครั้งแบบตรงไปตรงมา ในทางปฏิบัติ เรามักได้เบาะแสจากหลายทางประกอบกัน เช่น ข้อมูลที่คนอื่นเคยรายงานไว้ ชื่อที่แอประบุเบอร์แสดงขึ้น หรือโปรไฟล์ที่เจ้าของเบอร์เปิดให้ค้นหาได้ในบางบริการ ดังนั้นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือเช็คหลายชั้น แล้วค่อยตัดสินใจว่าจะรับสาย โทรกลับ หรือบล็อกเบอร์นั้นดีหรือไม่
เริ่มจากค้นหาเบอร์บน Google ก่อนเสมอ
วิธีนี้ยังคงเป็นจุดเริ่มที่ง่ายและใช้ได้จริงมากที่สุดครับ เพราะหากเบอร์นั้นเคยถูกคนอื่นโพสต์เตือน เคยมีประวัติเป็นสายขายของ หรือเคยมีคนตั้งกระทู้ถามไว้ก่อนแล้ว เรามักจะเจอร่องรอยได้พอสมควร การพิมพ์เลขเบอร์เต็มลงไปตรง ๆ ช่วยให้เห็นว่าหมายเลขนั้นถูกพูดถึงในบริบทแบบไหน และช่วยกรองเบอร์ที่มีประวัติไม่น่าไว้ใจออกไปได้เร็วมาก ข้อดีของวิธีนี้คือไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่ม และไม่ต้องเสี่ยงคุยต่อกับอีกฝ่ายก่อนรู้ข้อมูลเบื้องต้น ถ้าเจอว่าหลายคนเตือนตรงกันว่าเป็นสายรบกวนหรือสายหลอก โอกาสที่เราจะพลาดก็จะลดลงทันที วิธีนี้เป็นหนึ่งในแนวทางหลักที่บทความอ้างอิงของ iT24Hrs แนะนำไว้ และยังใช้ได้อยู่ในปัจจุบันสำหรับการเช็คขั้นแรก
ใช้แอประบุเบอร์ช่วยดูเบาะแสอีกชั้น
ถ้าอยากเช็คให้เร็วขึ้นในชีวิตประจำวัน แอประบุเบอร์อย่าง Whoscall หรือ Truecaller ถือว่าเป็นตัวช่วยที่มีประโยชน์มาก เพราะทั้งสองบริการวางตัวชัดเจนว่าใช้เพื่อระบุเบอร์ที่ไม่รู้จัก ช่วยเตือนสายสแปมหรือสายหลอกลวง และช่วยให้ผู้ใช้ตัดสินใจได้ว่าจะรับสายหรือไม่ ความได้เปรียบของแอปกลุ่มนี้คือเมื่อมีเบอร์โทรเข้ามา เราไม่ต้องเริ่มค้นหาจากศูนย์ทุกครั้ง แต่สามารถเห็นข้อมูลเบื้องต้นหรือป้ายเตือนจากระบบได้เลย อย่างไรก็ตาม ควรเข้าใจด้วยว่าข้อมูลที่แอปแสดงมักเป็นข้อมูลเพื่อการระบุตัวตนเบื้องต้นหรือข้อมูลที่ถูกรายงานจากผู้ใช้ ไม่ใช่การยืนยันตัวบุคคลแบบทางราชการเสมอไป เพราะฉะนั้นถ้าแอปขึ้นชื่อบางอย่าง ก็ยังควรใช้วิจารณญาณร่วมด้วย ไม่ควรเชื่อทันทีเพียงเพราะเห็นชื่อแสดงบนหน้าจอ
ลองค้นหาใน LINE ได้ในบางกรณี
อีกวิธีที่หลายคนใช้แล้วได้ผลคือการลองค้นหาเบอร์ผ่าน LINE เพราะ LINE Help ระบุชัดว่าผู้ใช้สามารถค้นหาเพื่อนด้วยหมายเลขโทรศัพท์ได้ แต่ผลจะขึ้นก็ต่อเมื่ออีกฝ่ายผูกเบอร์กับบัญชีไว้ และเปิดให้คนอื่นเพิ่มเพื่อนได้ตามหมายเลขโทรศัพท์ด้วย ถ้าเงื่อนไขเหล่านี้ไม่ครบ เราอาจค้นไม่เจออะไรเลย แม้เบอร์นั้นจะมีบัญชี LINE จริงก็ตาม จุดนี้ทำให้ LINE เป็นเครื่องมือที่ใช้เช็คเบอร์ได้ดีในบางเคส แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะใช้ได้กับทุกเบอร์ ถ้าค้นแล้วไม่เจอ ก็ไม่ได้แปลว่าเบอร์นั้นปลอดภัยหรืออันตรายเสมอไป เพียงแปลว่าอีกฝ่ายอาจไม่ได้เปิดให้ค้นหาด้วยวิธีนี้เท่านั้น
อย่ามุ่งแต่จะรู้ว่าเป็นใคร ให้ดูด้วยว่าน่าเชื่อถือไหม
หลายคนเวลาเจอเบอร์แปลกจะโฟกัสแค่ว่าเป็นของใคร แต่จริง ๆ แล้วคำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ เบอร์นี้มีพฤติกรรมเสี่ยงหรือไม่ เพราะแม้เราจะไม่รู้ชื่อจริงของเจ้าของเบอร์แบบชัดเจน แต่ถ้าพบว่าเบอร์นั้นมีประวัติถูกรายงาน เป็นสายสแปม หรือมีรูปแบบการพูดที่กดดันผิดปกติ นั่นก็เพียงพอแล้วที่จะหยุดความเสี่ยงก่อนเกิดความเสียหาย ถ้ารับสายแล้วอีกฝ่ายรีบขอข้อมูลส่วนตัว ขอรหัส OTP ขอให้โอนเงิน บอกว่าห้ามวางสาย หรือพยายามพาไปคุยต่อในแชตส่วนตัว ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตรายไว้ก่อน ต่อให้เบอร์ดูธรรมดาแค่ไหนก็ไม่ควรเชื่อทันที เพราะมิจฉาชีพปัจจุบันมักไม่ได้เริ่มจากสิ่งที่ดูน่ากลัว แต่เริ่มจากการทำให้เรารู้สึกว่าเรื่องนี้ด่วนและต้องทำเดี๋ยวนี้
วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือวางสายแล้วติดต่อกลับทางการเอง
ถ้าอีกฝ่ายอ้างว่าโทรมาจากธนาคาร ขนส่ง หน่วยงานรัฐ ค่ายมือถือ หรือองค์กรที่เรารู้จัก อย่าคุยต่อยาวและอย่าใช้เบอร์ที่เขาบอกให้โทรกลับ วิธีที่ปลอดภัยกว่ามากคือวางสายก่อน แล้วค่อยติดต่อองค์กรนั้นผ่านเว็บไซต์หลัก แอปทางการ หรือเบอร์ที่เราหาเองจากช่องทางที่น่าเชื่อถือ วิธีนี้ช่วยตัดเกมมิจฉาชีพได้ดีมาก เพราะเราไม่ได้ปล่อยให้อีกฝ่ายคุมสถานการณ์ต่อในสายเดิม ในกรณีที่เริ่มสงสัยว่าเข้าข่ายภัยออนไลน์แล้ว สามารถติดต่อศูนย์ AOC 1441 ซึ่งเปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง หรือแจ้งเรื่องผ่าน Thai Police Online ได้ เพื่อขอคำแนะนำหรือดำเนินการต่ออย่างถูกทาง ถ้าเกิดความเสียหายขึ้นจริง การขยับตัวเร็วสำคัญมากกว่าการนั่งกังวลอยู่คนเดียว
ถ้าเผลอรับสายไปแล้ว ควรทำอย่างไร
ถ้ารับไปแล้วและเริ่มรู้สึกว่าไม่น่าไว้ใจ สิ่งแรกคือหยุดให้ข้อมูลเพิ่มทันที จากนั้นบันทึกเบอร์ แคปหน้าจอถ้ามี และจดเวลาที่โทรเข้ามาไว้ เผื่อจำเป็นต้องใช้ภายหลัง หากอีกฝ่ายส่งลิงก์ ส่งข้อความ หรืออ้างชื่อหน่วยงานอะไรไว้ ควรเก็บไว้เป็นหลักฐานทั้งหมด ไม่ต้องเถียง ไม่ต้องท้าทาย และไม่ต้องพยายามคุยต่อให้รู้เรื่องมากขึ้น เพราะยิ่งคุยนาน เรายิ่งมีโอกาสหลุดข้อมูลโดยไม่ตั้งใจ จากนั้นให้กลับไปใช้วิธีเช็คที่ปลอดภัย เช่น ค้นหาเบอร์ ใช้แอประบุเบอร์ หรือโทรกลับหาองค์กรนั้นผ่านช่องทางทางการด้วยตัวเอง ถ้าพบว่าเข้าข่ายหลอกจริง ก็จะจัดการต่อได้อย่างเป็นระบบมากกว่าใช้อารมณ์นำ
สรุป
วิธีเช็คเบอร์โทรเข้าให้รู้ว่าเบอร์นั้นเป็นของใคร ควรเริ่มจากวิธีที่ง่ายและปลอดภัยก่อน ได้แก่ ค้นหาเบอร์บน Google ใช้แอประบุเบอร์อย่าง Whoscall หรือ Truecaller และลองค้นหาใน LINE ในกรณีที่อีกฝ่ายเปิดให้ค้นหาด้วยหมายเลขโทรศัพท์ได้ วิธีเหล่านี้ช่วยให้เราเห็นเบาะแสและตัดสินใจได้ดีขึ้นว่าเบอร์นั้นควรรับสายหรือควรเลี่ยง สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่าหวังพึ่งวิธีเดียวและอย่ารีบเชื่อเพียงเพราะอีกฝ่ายพูดมั่นใจ เพราะการเช็คเบอร์ที่ดีไม่ได้มีไว้เพื่อรู้ชื่ออย่างเดียว แต่มีไว้เพื่อป้องกันตัวเองจากความเสี่ยงด้วย ถ้าสงสัยเมื่อไร ให้หยุดก่อนเช็คเสมอ และถ้าเรื่องเริ่มลุกลามหรือมีความเสียหาย ให้รีบติดต่อช่องทางทางการทันที จะปลอดภัยกว่าพยายามจัดการเองเพียงลำพัง
