เสียงแปลกจากคอมพิวเตอร์ไม่ใช่เรื่องเล่น ถ้าได้ยินต้องรู้ทันต้นตอและจัดการให้ถูกจุด
ใครที่ใช้คอมพิวเตอร์แล้วเริ่มได้ยินเสียงผิดปกติ เช่น เสียงหอน เสียงครืดคราด หรือเสียงดังเป็นจังหวะ โดยเฉพาะตอนเปิดเครื่องหรือใช้งานต่อเนื่อง ต้องไม่มองข้าม เพราะเสียงเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าอุปกรณ์ภายในเครื่องเริ่มมีปัญหา ต้นเสียงผิดปกติในคอมพิวเตอร์มักเกิดจากฮาร์ดแวร์หลักๆ ไม่กี่ตัว ได้แก่ พัดลม ฮาร์ดดิสก์ และไดรฟ์ออปติคัล (เช่น CD/DVD Drive) ซึ่งทุกชิ้นมีความสำคัญต่อการทำงานของเครื่องทั้งสิ้น ถ้าไม่รีบแก้ อาจลุกลามจนเสียหายรุนแรง ใครเจอปัญหาพวกนี้อยู่ แวะมาติดตามอ่านบทความนี้กันได้เลยครับ จะมาเล่าให้เพื่อน ได้รู้จักว่าเสียงเกิดจากอะไร และแก้ไขเบื้องต้นอย่างไรได้บ้าง ติดตามกันได้เลย
เสียงหอนหรือเสียงครืดจากพัดลม เกิดจากฝุ่นหรือแกนหมุนสึก
พัดลมในคอมพิวเตอร์มีหน้าที่ระบายความร้อนให้กับ CPU การ์ดจอ และพาวเวอร์ซัพพลาย ถ้าพัดลมเริ่มมีเสียงผิดปกติ มักจะเกิดจากสองสาเหตุหลักคือ:
- ฝุ่นสะสมมาก ทำให้ใบพัดติดหรือสมดุลเสีย
- แกนหมุนเริ่มสึกหลอ น้ำมันหล่อลื่นแห้ง ทำให้หมุนไม่ลื่นและเกิดเสียงหอน
ถ้าเสียงไม่ได้ดังมาก ยังพอใช้งานได้ อาจเริ่มจากการถอดพัดลมออกมาทำความสะอาด ใช้ลมเป่า และเช็ดฝุ่นออกจากซี่ใบพัด แล้วหยอดน้ำมันหล่อลื่นบางชนิดที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับพัดลม (อย่าใช้น้ำมันพืชหรือน้ำมันจักร) แต่ถ้าเสียงยังดัง หรือพัดลมไม่หมุนต่อเนื่อง ควรเปลี่ยนพัดลมตัวใหม่ทันที เพราะพัดลมเสียอาจทำให้เครื่องร้อนจนดับกลางทางหรือพังได้
เสียงกึกกักจากฮาร์ดดิสก์ เตือนว่าอาจใกล้พัง
ถ้าเสียงที่ได้ยินมาจากส่วนที่เก็บข้อมูล เช่น HDD (Hard Disk Drive) และเป็นเสียงกึกๆ หรือเสียงหมุนดังผิดปกติ โดยเฉพาะในจังหวะที่เปิดเครื่องหรือโหลดข้อมูลหนักๆ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าแผ่นดิสก์หรือหัวอ่านเริ่มมีปัญหา
ฮาร์ดดิสก์ที่ใกล้เสียมักมีอาการร่วมอื่น เช่น
- คอมช้าแบบผิดปกติเมื่อเปิดไฟล์
- โปรแกรมบางตัวค้างหรือเด้งหลุด
- มีหน้าจอแจ้งเตือน Disk Error บ่อยๆ
- ไฟล์บางไฟล์เสียหาย เปิดไม่ได้
ถ้าเริ่มมีอาการเหล่านี้ ควรสำรองข้อมูลทันที และใช้โปรแกรมตรวจสุขภาพฮาร์ดดิสก์ เช่น CrystalDiskInfo ตรวจเช็กค่าความผิดปกติ หากโปรแกรมเตือนว่า “Caution” หรือ “Bad” ควรเปลี่ยนไปใช้ SSD หรือ HDD ลูกใหม่โดยไม่ลังเล เพราะฮาร์ดดิสก์ที่เริ่มมีเสียงผิดปกติ มักจะเสียในเวลาไม่นาน และอาจทำให้ข้อมูลสูญหายทั้งหมดได้
เสียงขูด เสียงหมุน หรือเสียงดังแปลกๆ จากไดรฟ์ CD/DVD
แม้ว่าไดรฟ์ออปติคัลจะไม่ค่อยมีการใช้งานในปัจจุบัน แต่ยังพบในคอมพิวเตอร์บางรุ่น โดยเฉพาะเครื่องรุ่นเก่า เสียงผิดปกติจากไดรฟ์นี้อาจได้ยินตอนเปิดเครื่อง หรือใส่แผ่นซีดีเข้าไป
เสียงที่มักพบได้
- เสียงขูดของแผ่นกับหัวอ่าน
- เสียงหมุนเร็วผิดปกติแล้วหยุดทันที
- เสียงสะดุดเป็นจังหวะเหมือนเครื่องพยายามอ่านข้อมูลแต่ไม่สำเร็จ
วิธีตรวจเช็กง่ายๆ คือ ลองถอดแผ่นออก แล้วเปิดเครื่องใหม่ ถ้าเสียงหายไป แสดงว่าแผ่นหรือไดรฟ์น่าจะเป็นต้นเหตุ ถ้ายังมีเสียงแม้ไม่มีแผ่นอยู่ในไดรฟ์ แนะนำให้ปิดการทำงานของไดรฟ์ผ่าน BIOS หรือ Device Manager หรือถอดสายออกถ้าไม่ได้ใช้งาน เพื่อไม่ให้เสียงรบกวนหรือไดรฟ์ทำงานโดยไม่จำเป็น
เสียงปริศนาอื่นๆ ที่ควรจับตา
- เสียงช็อต เสียงแป๊ะๆ แบบไฟฟ้า อาจมาจากพาวเวอร์ซัพพลาย มีความเสี่ยงไฟลัดวงจร ควรหยุดใช้งานทันทีและเปลี่ยนใหม่
- เสียงบี๊บตอนเปิดเครื่อง (Beep Code) เป็นการแจ้งรหัสข้อผิดพลาดจาก BIOS ซึ่งสามารถแปลความหมายได้จากคู่มือเมนบอร์ด
แนวทางป้องกันไม่ให้เสียงผิดปกติเกิดขึ้นบ่อย
- หมั่นทำความสะอาดเครื่องทุก 3-6 เดือน ไม่ให้ฝุ่นสะสม
- ใช้เครื่องสำรองไฟ (UPS) ป้องกันไฟตกไฟกระชาก
- หลีกเลี่ยงการวางคอมในที่อับชื้นหรืออุณหภูมิสูง
- ไม่เคลื่อนย้ายเครื่องแรงๆ โดยเฉพาะขณะเปิดใช้งาน
- เลือกใช้อุปกรณ์คุณภาพดีจากแบรนด์ที่เชื่อถือได้
เสียงผิดปกติจากคอมพิวเตอร์เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นสัญญาณบอกความเสื่อมหรือข้อผิดพลาดของอุปกรณ์ภายใน เช่น พัดลม ฮาร์ดดิสก์ หรือไดรฟ์ออปติคัล ถ้ารู้จักวิเคราะห์ต้นตอของเสียงและลงมือแก้ไขอย่างถูกวิธี ไม่เพียงช่วยให้เครื่องทำงานได้ราบรื่น แต่ยังป้องกันความเสียหายรุนแรงในระยะยาวได้อีกด้วย
การหมั่นดูแลและสังเกตอาการผิดปกติของเครื่อง เป็นสิ่งที่ผู้ใช้คอมทุกคนควรฝึกไว้ เพราะเสียงเล็กๆ ที่ดังขึ้น อาจเป็นสัญญาณเตือนก่อนปัญหาใหญ่จะตามมาโดยไม่รู้ตัว
